Giải mã hệ sinh thái gaming Thổ Nhĩ Kỳ: báo cáo mới nhất của Gamigion & AppMagic
- Tracy Phan

- Jun 8
- 4 min read
Hê, bạn của mình ở Gamigion vừa mới publish một trong những báo cáo ấn tượng và nhiều insights nhất mình thấy trong năm nay về thị trường Thổ Nhĩ Kỳ.
Lại cùng mình tới chuyên mục: Mình đọc báo cáo để các bạn khỏi đọc nhé.
Bức tranh nổi: những con số tăng trưởng quá ấn tượng
Doanh thu đến từ các nhà phát hành/studio Thổ Nhĩ Kỳ tăng 5.5 lần từ 2020-2025 (tăng trưởng doanh thu hằng năm trung bình hơn 42%) - không thị trường nào có thể sánh bằng

Sự tăng trưởng này không đi từ tăng trưởng số lượng Download, mà từ 2 tín hiệu:
Chuyển đổi thành công từ mô hình IAA sang IAP (như cách mà Grand Games đã làm)
Tận dụng tối ưu Live Ops để tăng LTV cho những title đã chín (Dream/ Peak)
Thổ Nhĩ Kỳ: ông hoàng của Puzzle
Liên tục nằm trong top downloads và revenue của dòng Puzzle, có thể nói khó có thị trường nào có thể cạnh tranh với Thổ Nhĩ Kỳ trên sân chơi này.
Các studio cũng đang khá đa dạng hoá về mặt dòng Game, tuy nhiên ngoài Puzzle thì đều đang rất “xa bờ”. Các tựa game xuất bản của các dòng ngoài Puzzle chiếm hơn 70% số lượng, nhưng doanh thu (IAP) thì không tới 1%🫣🫣

Vậy, điều gì đã làm nên cơn lốc Thổ Nhĩ Kỳ - thống trị dòng Puzzle như hiện tại?
Sáng tạo, và cải thiện không ngừng nghỉ
Có khá nhiều điều Thổ Nhĩ Kỳ làm rất tốt:
Mặt UA: Concept “drama hoá creative” lần đầu được ứng dụng bởi Peak (Toon Blast) và được hoàn hảo bởi Dream với creative “Save the King” nổi tiếng (mà giờ thậm chí Candy Crush còn phải học ngược lại).
LiveOps: Dream cũng là một trong những studio mạnh nhất về mặt LiveOps, với trend LavaQuest.
Đây không chỉ là thành quả của sự sáng tạo mà là việc thử nghiệm và ứng dụng data rất mạnh tay (Royal Match hiện tại chạy hơn150 LiveOps events hàng tháng 🫣🫣)

Sản phẩm: từ Royal Match, Color Block Jam cho tới Pixel Flow, chúng ta đã thấy Thổ Nhĩ Kỳ biết cách vận dụng một dạng Gameplay, một mechanics quen thuộc và cải tiến nó thế nào.
Tất cả sự những sự thành công hiện tại của Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ đến sau một đêm, mà là làm tốt hơn x% so với phiên bản trước đó.
Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn
Nhưng nếu chỉ có sự sáng tạo thôi thì chưa đủ để tạo ra một ngành Game ở Thổ như hiện tại. Điểm khiến Thổ Nhĩ Kỳ đón tắt, đi nhanh như vậy trong 6 năm vừa rồi, là nhờ tận dụng vốn thông minh.

Nhìn vào đây, có thể nói, điểm khác biệt lớn nhất giữa giai đoạn 2020-2025 và trước đó là nguồn vốn đổ từ các Quỹ. Nếu tính cả Dream Games, thì số tiền vốn được rót vào Thổ Nhĩ Kỳ trong giai đoạn này là hơn 3.5 tỉ USD!! 🤑🤑
Nếu tính nhẩm, thì tỉ lệ Revenue/Funding của Thổ Nhĩ Kỳ đang là ở 2.3x (chỉ tính trên doanh thu IAP), nếu tính cả doanh thu từ IAA, chắc tỉ lệ sẽ nằm đâu đấy ở 3x. (Dễ hiểu tại sao định giá công ty nào ở Thổ bét cũng là 3x, 3.5x đổ lên 🤣🤣)
Và nếu coi funding là một chỉ báo cho sự trưởng thành của một hệ sinh thái, thì Turkey đang cho chúng ta thấy một timeline rất rõ (Việt Nam đang ở sau đâu đấy 6-7 năm)
Và để hiểu rõ hơn về timeline của một hệ sinh thái như vậy trông sẽ như thế nào, Dream Games (ông hoàng trong làng gọi vốn) là một case study rất rất thú vị.

Với 2.5 tỉ đô được rót vào năm 2025, nghe phong phanh là Dream sẽ quay trở lại làm mưa làm gió cùng với AI và dấn thân vào cả hybrid-puzzle.
Rất khuyến khích mọi người đọc full report để có thêm insights kiểu này về Grand, Spyke, Good Job Games.
Chính sách hỗ trợ ngành Gaming của chính phủ
Ngoài yếu tố về con người và tài chính sẵn sàng cho các studio chiến khô máu, thì việc các studio nhỏ lẻ, startup mới có thể sống sót và phát triển như hiện tại là nhờ một phần ko nhỏ từ chương trình hỗ trợ của chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ
Như có viết ở những bài trước, chính sách khuyến khích Gaming (hay Digital business) của chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những chương trình “ươm mầm” và “bệ phóng” tốt nhất trên thế giới.
Bởi vậy, Gaming là ngành được đánh giá cao nhất (và cũng trả lương cao nhất ở Thổ), từ đó, thu hút được nhiều nhân tài, thiết lập vòng lặp để phát triển thêm ngành Game.
Kết
Thành công của Thổ Nhĩ Kỳ không đến từ một game hay chỉ một studio xuất sắc như Phần Lan, cũng không phải chỉ từ một khoản đầu tư khổng lồ mà là do tất cả những yếu tố đó xuất hiện và củng cố lẫn nhau trong nhiều năm - có lẽ mới là phần khó nhất để sao chép.
Và có lẽ đó cũng là phần khiến mình tò mò nhất khi nhìn về Việt Nam trong 5–10 năm tới.











Comments