Tại sao ngành Game di động vẫn bị xem nhẹ?

Vài tuần trước, Christian Lövstedt, CEO của Midjiwan, đã đăng tải một bức thư ngỏ, trong đó ông thẳng thắn đặt vấn đề về sự chênh lệch của ngành công nghiệp game đối với game di động một mảng thường xuyên bị bỏ qua tại các lễ trao giải cũng như trong những cuộc thảo luận rộng hơn về sự đại diện trong thế giới game.

Chúng tôi đã có buổi trò chuyện với Christian để nghe ông chia sẻ quan điểm về định kiến này, cũng như tác động của nó đến sáng tạo, nguồn vốn và sự ghi nhận dành cho game di động.

Với quy mô toàn cầu và sức ảnh hưởng văn hóa lớn như vậy, vì sao game di động hiếm khi được công nhận tại các giải thưởng lớn?

Game di động là một ngành rất lớn. Nó chiếm khoảng 55% thị trường toàn cầu và có khoảng 3 tỷ người chơi. Tuy nhiên, ngành này dường như vẫn bị thiên lệch trong cách nhìn nhận, khi các giải thưởng lớn tạo cảm giác rằng họ xem nhẹ hoặc thậm chí phớt lờ hoàn toàn game di động.

Tôi nghĩ rằng, với số lượng game quá nhiều, nhiều người ra quyết định tại các lễ trao giải đơn giản là không nhận thức được hết những tựa game di động chất lượng đang tồn tại. Đồng thời, danh tiếng của game di động gắn với các mô hình kiếm tiền mang tính “bóc lột” và quảng cáo dày đặc đã tạo ra định kiến rằng phần lớn game mobile là không tốt.

Khi mô hình kinh tế giữa console và mobile ngày càng tương đồng, vì sao định kiến đối với mobile vẫn không thay đổi?

Nhiều người cho rằng game di động chủ yếu là những sản phẩm chất lượng thấp, sử dụng các hình thức kiếm tiền thiếu lành mạnh. Vì vậy, họ có xu hướng xem thường nền tảng này. Trong khi đó, rất nhiều game console “AAA” hiện nay cũng áp dụng những hình thức kiếm tiền tương tự, thậm chí giống hệt.

Tuy nhiên, thay vì đánh đồng tất cả game console và PC, người chơi thường phân biệt được đâu là game tốt, đâu là game kém điều mà họ lại không làm với game di động. Tôi cho rằng điều này xuất phát từ việc console và PC có lịch sử lâu đời hơn, nên được xem là một phần lớn và cốt lõi của ngành, dù trên thực tế không phải vậy. Vì được nhìn nhận như một trụ cột, chúng không bị đánh giá vội vàng như game di động.

Theo ông, việc phân chia hạng mục giải thưởng có đang giới hạn cách game di động được nhìn nhận, bất kể thành tựu về thiết kế hay thể loại?

Có. Game di động thường chỉ được đề cử ở một hạng mục riêng biệt như “Best Mobile Game”. Rất hiếm khi chúng được xem xét trong các hạng mục theo thể loại hoặc những hạng mục như chỉ đạo nghệ thuật.

Điều này gửi đi một thông điệp rằng game di động không phải là “game thực sự”, hoặc rằng chúng là một phần tách biệt khỏi phần còn lại của ngành. Trong giai đoạn đầu của lịch sử game mobile, khi những tựa game như Angry Birds hay Monument Valley đầu tiên ra mắt, mọi thứ tốt hơn. Nhưng hiện tại, game di động gặp nhiều khó khăn, dù rằng smartphone ngày nay có sức mạnh tương đương console hay PC trong việc vận hành các trải nghiệm AAA.

Ở một số giải thưởng, như BAFTA, hạng mục “Best Mobile Game” thậm chí còn bị loại bỏ hoàn toàn. Về lý thuyết, điều này đặt mobile ngang hàng với console và PC, nhưng trên thực tế, nó chỉ khiến game di động càng ít cơ hội xuất hiện hơn.

Việc game di động được xuất hiện tại các giải thưởng mang lại tác động gì về mặt thương mại?

Các giải thưởng góp phần quyết định điều gì được xem là có giá trị. Khi game di động bị gạt ra ngoài, điều đó gửi đi thông điệp rằng mobile không phải là nơi dành cho tham vọng hay nghệ thuật.

Cách nhìn nhận này ảnh hưởng trực tiếp đến việc ai được tuyển dụng và ai nhận được vốn đầu tư. Sự ghi nhận là yếu tố quan trọng, bởi nó dẫn đến đầu tư nhiều hơn và thúc đẩy đổi mới.

Những trường hợp bứt phá như Pokémon GO hay Angry Birds HD cho chúng ta thấy điều gì?

Những tựa game này đều rất thành công và có ảnh hưởng lớn đến văn hóa. Tuy nhiên, trong số các lễ trao giải lớn không dành riêng cho mobile, chỉ có D.I.C.E. từng đề cử những tựa game này cho hạng mục Game of the Year.

Điều đó cho thấy rằng, ngay cả khi game di động đạt được thành công vượt trội, phần lớn các tổ chức trao giải khác vẫn lựa chọn không công nhận chúng.

Theo ông, ngành game – cả ở quy mô toàn ngành lẫn nội bộ mobile – cần thay đổi điều gì để không lặp lại mô hình này vào năm 2026?

Ngành công nghiệp game cần ngừng sử dụng một định nghĩa quá hẹp về “game thực sự”. Sự sáng tạo cần được đánh giá cao ở bất cứ nơi nào người chơi tìm thấy nó.

Bên cạnh đó, chính những người trong lĩnh vực mobile cũng cần chủ động hơn trong việc phản đối các mô hình kiếm tiền tiêu cực. Nếu ngành game muốn có tương lai, nó phải coi trọng nền tảng di động. Khi các nhà phát triển mobile và những người có ảnh hưởng trong ngành cùng nhau cải thiện hình ảnh của game di động, cách nhìn tiêu cực từ phía người chơi sẽ dần thay đổi.

Việc đưa những tựa game mobile xuất sắc ra ánh sáng, đặt cạnh game console và PC, là một cách hiệu quả để làm điều đó.